Torbalı İlçesi Genel Tanıtım

1.COĞRAFİ YAPI, İKLİM VE NÜFUS

 Torbalı, Ege Bölgesinde, İzmir kent merkezine 46, Adnan Menderes Havalimanına 35, İzmir Limanına  60 km mesafede, 178.772 nüfuslu bir ilçedir. TÜİK 2018 verilerine göre yıllık ortalama nüfus artışı %3,65’dir (Türkiye ortalaması %1,47). Torbalı, doğusunda Bayındır ve Tire, batısında Menderes, kuzeyinde Buca ve Kemalpaşa ve güneyinde Selçuk ilçeleriyle komşu, önemli turizm merkezleri olan Çeşme, Kuşadası, Bodrum, Marmaris ve Efes Antik Kentine de yakın mesafedir. 603 km2’lik bir yüzölçümüne sahip İlçede rakım 40 m olup Akdeniz iklimi hüküm sürer.

2.TARİH

 Antik dönemde Torbalı coğrafyasındaki en önemli yerleşim Metropolis olmuştur. Bizans döneminde bir piskoposluk merkezi haline gelen Metropolis,  11.yy’da Türkler’in Anadolu’ya girişi ile savunma açısından önem kazanmıştır.

 Osmanlı döneminde İzmir-Aydın Demiryolunun ilk etabı olan İzmir-Torbalı hattı 1860’ta işletmeye açılmıştır. Böylece günümüz Türkiye’sindeki ilk tren seferleri İzmir-Torbalı arasında yapılmaya başlanmış ve dönemin küçük bir nahiyesi olan Torbalı cazibe merkezi haline dönüşmüştür. Torbalı, 1926 tarihinde ilçe olmuştur.

Nahiyenin yıldızının asıl parlaması 1879’dan sonra Sultan II. Abdülhamid’in Tepeköy merkez olmak üzere yörede çiftlikler satın almasıyla gerçekleşir. Sultan Abdülhamid sahibi olduğu pek çok köye (Tepeköy, Özbey, Yeniköy, Ahmetli, Çaybaşı, Şehitler, Eğerci, Pamukyazı, Subaşı, Naime, Tulum, Bülbülderesi) bizzat kendi hazinesinden camiler, mektepler, havuzlar, çeşmeler ve su şebekeleri yaptırmıştır. Günümüzde Tepeköy’de perşembe günleri kurulan pazar da ilk olarak Sultan Abdülhamid döneminde, 1896’da ihdas edilmiştir.

 Cumhuriyet döneminde Torbalı’daki ekonomik değişim genel hatlarıyla Türkiye ve Dünya ekonomisine paralel olarak değişmekle birlikte özellikle 1990’lı yıllardan itibaren sanayileşmede anormal bir sıçrama yaşanmış; Torbalı, İzmir ve Türkiye çapında önemli bir sanayi kentine dönüşmüştür. Bu dönüşüm küresel çaptaki şirketlerin de dikkatini çekmiş, pek çok yabancı şirket Torbalı’da fabrika açmıştır.

3.TARIM VE HAYVANCILIK

Torbalı İlçesinin, tarım alanlarının verimli olması, iklimi, jeopolitik konumu, sanayileşme gibi çeşitli nedenlerle tarımsal ürün çeşitliliği ve üretim miktarı açısından tarımsal üretim ve hayvansal üretim potansiyeli oldukça yüksektir. Ancak sanayinin gelişmesiyle tarım arazileri daralmaya başlamış ve geleneksel üretim yapılan ürünlere göre sanayiye yönelik ürünlerde artış yaşanmıştır.

Yılda üç ürün alınabilen ilçede yetiştirilen başlıca ürünler domates, pırasa, karnabahar, zeytin, üzüm, incir, şeftali ve mısırdır.

İlçemizde 307.904 da tarım alanı bulunmaktadır.

4.SANAYİ

2018 yılsonu verilerine göre Torbalı’da ödenen vergi miktarı 38,40 milyar TL’dir. Torbalı, bu rakamla Türkiye genelinde il ve ilçeler vergi sıralamasında 5. sırada yer almaktadır.

Torbalı ilçesi sınırları içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı olarak işçi çalıştıran 4301 faal işyeri olup bu işyerlerinde Aralık 2017 tarihi itibariyle 13.722’si kadın 36.333’ü erkek olmak üzere toplamda 53.055 işçi çalışmaktadır.

Torbalı’da 45 farklı sektörde, 1072 sanayi kuruluşu bulunmaktadır. İlçemizde faaliyet gösteren ve dünya çapında markalaşmış birçok firma bulunmaktadır. 43 işletmeyi bünyesinde bulunduran Torbalı Organize Sanayi Bölgesi ve 88 işletmeyi bünyesinde bulunduran Pancar Organize Sanayi Bölgesi ile yılda 10 bin kişiye istihdam sağlanmaktadır.

5.EĞİTİM

 İlçede 60 mahallede resmi ve özel olmak üzere toplam 107 okul bulunmaktadır. Bu okullardaki toplam öğrenci sayısı 33481, öğretmen sayısı ise 1682’dir.

6.TURİZM

     6.1.Metropolis Örenyeri

Metropolis Antik Kenti, İzmir ili, Torbalı ilçesi sınırlarında Yeniköy’de bir tepenin üzerinde yer almaktadır. Arkeolojik kazılarda çok sayıda pişmiş toprak Ana Tanrıça heykelciği bulunmuştur. Arkeolojik kazı çalışmaları sonucunda bulunan seramik parçaları burada Erken Tunç Çağı ve Orta Tunç Çağı’nın yaşandığını işaret eder. M.Ö. 2. yüzyılda tiyatro, bouleuterion ve stoa gibi anıtsal yapılar inşa edilmiştir.

     6.2.Nif Dağı Kazısı

Nif (Olympos) Dağı, İzmir Körfezi’nin doğusunda, Kemalpaşa, Torbalı ve Buca ilçelerinin ortak sınırları çevresinde konumlanır.

2006 yılında Birinci Derece Arkeolojik sit ilân edilen Karamattepe, Ballıcaoluk, Dağkızılca ve Başpınar mevkilerinde Kültür ve Turizm Bakanlığı ile İstanbul Üniversitesi adına Prof. Dr. Elif Tül Tulunay başkanlığında ilk kazılara başlanmıştır.

     6.3.KEY Otomobil Müzesi

Torbalı’daki önemli kültürel alanlardan biri de KEY Otomobil Müzesi’dir. E. Özgörkey Grubu İcra Kurulu Başkanı Murat Özgörkey ile İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Selim Özgörkey’in koleksiyonerlik ruhundan doğan müze 7.000 metrekare alana kuruludur. Türkiye’nin yanı sıra dünyanın dört bir yanından 2001 yılından beri titizlikle bir araya getirilen parçalarla oluşmuş farklı koleksiyonlar sergilenmektedir. KEY Müzesi bünyesinde 1886’da üretilen ilk otomobilden günümüze kadar otomobil dünyasının tarihine ışık tutan 130 otomobil, 40 motosiklet, 2550 model otomobil, otomobil kültürünü içeren eşarp ve maskotlar sergilenmektedir.

     6.4.Arkas Bağları (Mahzen)

Lucien Arkas Bağları, İzmir Torbalı’da 1.168 dönümlük bir arazide Türkiye’nin en büyük tek parsel organik bağı olarak kuruldu. Yapılan toprak ve iklim analizleri sonucunda, Avrupa’dan temin edilen fidanlar özel klimalı vasıtalar ile Lucien Arkas Bağları’na sevk edilmiştir. Ege’nin toprak ve iklim koşullarına en iyi uyum sağlayacağı düşünülen ve bazıları bugüne kadar Türkiye’de hiç yetiştirilmemiş olan Tempranillo, Chenin Blanc, Viognier, Marselan, Ugni Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot, Chardonnay ve Misket gibi şaraplık üzüm çeşitlerinin Lucien Arkas Bağları’nda dikilmesine karar verilmiştir.

     6.5.Efes Antik Kenti

Torbalı’ya 38 km. uzaklıkta olan ve Dünya Miras Listesine alınan “Efes” Dünya Miras alanı; Çukuriçi Höyük, Ayasuluk Tepesi (Selçuk Kalesi, St. John Bazilikası, İsa Bey Hamamı, İsa Bey Camii, Artemision), Efes Antik Kenti ve Meryem Ana Evi olmak üzere dört bileşenden oluşmaktadır. Antik dönemin en önemli merkezlerinden biri olan Efes, tarih öncesi dönemden başlayarak Helenistik, Roma, Doğu Roma, Beylikler ve Osmanlı dönemleri boyunca yaklaşık 9000 yıl kesintisiz yerleşim görmüş ve tarihinin tüm aşamalarında çok önemli bir liman kenti ve kültürel ve ticari merkez olmuştur.

     

     6.6.Meryem Ana Evi

Torbalı’ya 44 km. uzaklıktaki Meryemana Evi, Bülbül Dağı’nın üzerinde bulunmaktadır. İsa’nın ölümünden 4 ya da 6 yıl sonra, St. John’ın Meryem Ana’yı Efes’e getirdiği bilinmektedir. 1891 yılında Lazarist papazlar, Alman rahibe A. Katherina Emerich’in rüyası üzerine, Meryem Ana’nın son günlerini geçirdiği evin, araştırmalar sonunda bu yer olduğunu ortaya çıkarmışlardır. Bu olay Hıristiyanlık dünyasında yepyeni bir keşif olmuş ve din alemine ışık tutmuştur. Haç planlı ve kubbeli olan bu yapı daha sonra restore edilmiştir. Müslümanlarca da kutsal sayılan evde, Papa VI. Paul’un 1967’deki ziyaretinden sonra, her yıl ağustos ayının 15. gününde ayinler düzenlenmekte ve bu ayinler büyük ilgi görmektedir.

7.CAZİP KENT TORBALI

TORBALI;

TÜRKİYE’NİN EN HIZLI BÜYÜYEN İLÇELERİ ARASINDA YER ALMASI,

SANAYİ İMKÂNLARININ GELİŞMİŞLİĞİ,

İKLİMİ VE TARIM ALANLARININ VERİMLİ OLMASI,

SAHİP OLDUĞU ÖNEMLİ ULAŞIM AĞLARI,

BÖLGEDEKİ ÖNEMLİ TURİZM MERKEZLERİNE YAKINLIĞI,

SÜREKLİ ARTAN EKONOMİK HAREKETLİLİĞİ İLE

ÖNEMLİ BİR CAZİBE MERKEZİ KONUMUNDADIR.